Konut kredisi çekerken banka hangi sigortaları ister?

Konut kredisinde kanunen zorunlu olan yalnızca DASK'tır. Konut ve hayat sigortası kredi bağlantılı sigortadır; açık talebiniz olmadan yapılamaz, banka sigortasız teklif de sunmalı ve başka şirketten aldığınız uygun poliçeyi kabul etmelidir.
Konut kredisi çekerken kanunen zorunlu olan tek sigorta, Zorunlu Deprem Sigortası’dır (DASK); bankanın teklif ettiği konut (yangın) sigortası ve hayat sigortası ise “kredi bağlantılı sigorta”dır ve açık talebiniz olmadan yaptırılamaz. Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği’ne göre banka, sigortalı kredi teklif ediyorsa sigortasız bir teklif de sunmak zorundadır. Ayrıca istediğiniz sigorta şirketinden aldığınız uygun poliçeyi, kredi koşullarını değiştirmeden kabul etmek zorundadır.
Üç sigorta, üç farklı statü
Kredi masasında genellikle üç poliçe gündeme gelir. Bunların hukuki durumu birbirinden farklıdır ve bu farkı bilmek pazarlıkta elinizi güçlendirir.
| Sigorta | Zorunlu mu? | Dayanağı | Ne korur? |
|---|---|---|---|
| Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) | Evet, kanunen zorunlu | 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu | Binanın deprem ve depreme bağlı zararlarını |
| Konut / yangın sigortası | Hayır; kredi bağlantılı sigorta olarak teklif edilir | Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 10 | Binayı yangın ve seçilen diğer risklere karşı |
| Hayat sigortası | Hayır; kredi bağlantılı sigorta olarak teklif edilir | Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 10 | Vefat hâlinde kalan kredi borcunu |
DASK: tapuda ve kredide zorunlu
6305 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre tapu müdürlükleri, zorunlu deprem sigortasına tabi konutlarda tescil işlemlerini geçerli bir DASK poliçesi belgelenmeden yapamaz. Bu nedenle krediyle ev alırken DASK poliçesi tapu işleminden önce hazır olmalıdır.
SEDDK’nın krediyle bağlantılı sigortalara ilişkin bilgilendirmesine göre DASK’ı kendiniz yaptırmazsanız kredi kuruluşu size bilgi vererek primi sizden tahsil etmek kaydıyla poliçeyi yaptırır; kredi süresince yenilemeyi yapmazsanız da aynı şekilde yenileme yapılır. DASK poliçesi genel şartlarda sayılan haller dışında iptal edilemez.
DASK primi resmi tarifeye göre her şirkette aynıdır. 2026 tarifesine göre 120 m², betonarme, 2. risk grubunda, 3 katlı bir binadaki daire için prim 3.264 TL’dir. Kendi priminizi DASK prim hesaplama aracıyla bulabilir, yaptırma adımları için DASK nasıl yaptırılır yazısına bakabilirsiniz.
Konut (yangın) sigortası: banka neden ister?
Kredili konut, krediye teminat olarak ipotek edilir. Banka, ipotekli konutun yangın gibi bir olayla değer kaybetmesine karşı korunmak için poliçede kendisini dain-i mürtehin (rehin alacaklısı, yani hasarda tazminat üzerinde öncelik hakkı olan taraf) olarak yazdırmak ister.
Yönetmeliğe göre bu poliçe kredi bağlantılı bir sigortadır: yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla (örneğin e-posta, SMS kaydı) açık talebiniz olmadan yaptırılamaz. Banka, sigortalı bir kredi sözleşmesi sunacaksa sigorta içermeyen bir sözleşmeyi de teklif etmek ve size en az 14 punto büyüklüğünde bir “Konut Finansmanı Tercih Formu” vermek zorundadır.
Dikkat: poliçedeki bina bedeli
Yönetmelik, kredi bağlantılı sigortanın kredi konusu ile uyumlu olmasını ve kredi tutarını aşmamasını şart koşar; aynı teminatı içeren birden fazla sigorta da yaptırılamaz. Bu nedenle bankanın düzenlediği poliçedeki bedel, binanızın gerçek yeniden inşa maliyetinden farklı olabilir. Bedel gerçek değerin altındaysa hasarda eksik sigorta uygulanabilir; poliçedeki bina bedelini mutlaka kontrol edin. Doğru bedelin nasıl bulunacağını konut sigortası rehberinde anlattık.
Hayat sigortası: konut kredisinde nasıl işler?
Kredi bağlantılı hayat sigortası, kredi borçlusunun vefatı hâlinde kalan borcu bankaya ödeyen bir sigortadır. Yönetmeliğe göre bu tür meblağ sigortalarında teminatın kalan borç tutarı ve vadeyle uyumlu olması gerekir.
SEDDK’nın kredi bağlantılı hayat sigortası bilgilendirmesindeki temel haklar şunlardır:
- Cayma hakkı: Cayma hakkınızın size bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde sözleşmeden cayabilirsiniz. Bilgilendirme yapılmamışsa cayma hakkı ilk primin ödenmesinden bir ay sonra sona erer; poliçe özel şartlarında daha uzun süre belirlenebilir.
- Ayrılma hakkı: Bir yıldan uzun süreli poliçeden, bir yıl geçtikten sonra dain-i mürtehin olan kredi kuruluşunun onayı olmadan ayrılabilirsiniz.
- Aynı yöntemle iptal: Sözleşmeyi aldığınız yöntemden daha ağır bir yöntemle cayma veya ayrılma istenemez; internetten aldığınız poliçeyi internetten iptal ettirebilirsiniz.
- Vergi: SEDDK’ya göre ücretli çalışanlar ve yıllık gelir vergisi beyannamesi veren mükellefler kredili hayat sigortası primini gelir vergisi matrahından indirebilir.
Hayat sigortasından cayarsanız veya ayrılırsanız, vefat hâlinde kalan kredi borcunu mirasçılarınızın ödemek zorunda kalabileceğini unutmayın. Karar verirken kredinin sigortalı ve sigortasız tekliflerindeki toplam maliyeti karşılaştırın.
Başka şirketten poliçe yaptırma hakkı
Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 10. maddesine göre, istediğiniz sigorta şirketinden aldığınız, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan poliçe, kredi koşullarında değişiklik yapılmadan banka tarafından kabul edilmek zorundadır. Bu kural 23 Eylül 2022 tarihli ve 31962 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bugünkü hâlini almıştır.
SEDDK’nın bilgilendirmesine göre süre şu açıdan önemlidir:
| Başka poliçeyi ne zaman getirdiniz? | Bankanın düzenlediği poliçeye ne olur? | Prim iadesi |
|---|---|---|
| Mevcut poliçenin başlangıcından itibaren bir ay içinde | Başlangıç tarihinden itibaren iptal edilir | Ödenen primler, ibraz tarihinden itibaren beş iş günü içinde kesintisiz iade edilir |
| Bir aydan sonra | Aynı koşullar sağlanırsa sonlandırılır | Gün esasına göre prim iadesi yapılır (hayat sigortasında ayrılma değeri de söz konusu olabilir) |
Yeni poliçenin kabul edilmesi için üç koşul arayın: ihtiyaç duyulan teminatı içermesi, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu olması ve dain-i mürtehin olarak kredi kuruluşunun yazılması. Teklifleri karşılaştırırken teklif kontrol listesini, fiyat etkenleri için konut sigortası fiyatları yazısını kullanabilirsiniz.
Sigortalı mı, sigortasız mı? Karar tablosu
Yönetmelik, sigortalı ve sigortasız tekliflerin taksit tutarı ve toplam geri ödeme açısından karşılaştırmalı gösterilmesini ister; yani iki teklifin faiz ve masraf koşulları farklı olabilir. Aşağıdaki tablo, hangi durumda neye bakmanız gerektiğini özetler.
| Durumunuz | Değerlendirmeniz gereken |
|---|---|
| Sigortalı teklifte faiz daha düşük | Faiz farkının kredi süresi boyunca sağladığı tasarrufu, sigorta primlerinin toplamıyla karşılaştırın |
| Başka şirketten daha uygun konut sigortası teklifi aldınız | Poliçeyi kredi tutarı ve süresiyle uyumlu, dain-i mürtehin banka olacak şekilde yaptırıp bir ay içinde ibraz edin |
| Zaten bireysel bir hayat sigortanız var | Teminatın kalan borçla uyumlu olup olmadığını ve bankanın dain-i mürtehin olarak eklenip eklenemeyeceğini sorun |
| Hane gelirinin tamamı tek kişiye bağlı | Hayat sigortasından cayma veya ayrılmanın, vefat hâlinde borcu mirasçılara bırakacağını hesaba katın |
| Size kredi kartı, bireysel emeklilik gibi ek ürünler öneriliyor | Yönetmeliğe göre konut kredisi, kredi ile ilgili olanlar dışındaki yan ürünlerin alınması şartına bağlanamaz |
Kredi bağlantılı sigortaların hiçbiri DASK’ın yerini tutmaz; DASK ayrıca ve her durumda gereklidir. DASK ile konut sigortasının nasıl tamamlandığını DASK ve konut sigortası farkı yazısında anlattık.
Kredi masasında adım adım kontrol listesi
- DASK poliçenizin tapu işleminden önce hazır ve geçerli olduğunu doğrulayın; adres kodu için poliçe sorgulama ve adres kodu yazısına bakın.
- Bankadan hem sigortalı hem sigortasız kredi teklifini isteyin; taksit ve toplam geri ödeme tutarlarını karşılaştırın.
- Konut Finansmanı Tercih Formu’nda hangi sigortaları talep ettiğinizi işaretlediğinizi ve bir örneğini aldığınızı kontrol edin.
- Konut sigortası için en az iki farklı şirketten aynı bedel ve teminatlarla teklif alın.
- Poliçede dain-i mürtehin olarak bankanın yazılı olduğunu ve bina bedelinin gerçekçi olduğunu kontrol edin.
- Başka şirketten poliçe alacaksanız bankanın poliçesinin başlangıcından itibaren bir ay içinde ibraz edin.
- Poliçelerin yenileme tarihlerini not alın; SEDDK’ya göre kredi süresince yenileme sorumluluğu size aittir.
- Tüm poliçelerinizi e-Devlet’teki “Özel Sigortalarım” hizmetinden görüntüleyebilirsiniz; SEDDK’nın 5 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre bu hizmet poliçe yenileme uyarıları da gösteriyor.
Hasar olursa tazminat kime ödenir?
Dain-i mürtehin kaydı, hasarda tazminatın kime ödeneceğini etkiler. DASK’ın açıklamasına göre poliçede veya tapuda ipotek varsa, ipotek koyan kuruluş muvafakat (onay) verirse tazminat tapudaki hak sahibine, vermezse ipotek koyan kuruluşa ödenir. Konut sigortasında da benzer şekilde dain-i mürtehin kaydı bankaya tazminat üzerinde öncelik tanır; ayrıntılar poliçenin özel şartlarına göre değişir.
SEDDK bilgilendirmesine göre kredi bağlantılı mal sigortalarında iptal ve fesih hakları dain-i mürtehinin onayına bağlanmışsa, bu hakları ancak bankanın onayıyla kullanabilirsiniz. Taahhüt vermiş olsanız bile poliçeyi yenilememe hakkınız vardır; ancak bu durumda sigortanın sağladığı korumadan yararlanamazsınız.
Hasar sürecinin genel adımları için hasar rehberine, DASK hasarı için DASK hasar başvurusu yazısına bakabilirsiniz. Bankanın düzenlediği poliçede istisnaları görmek için konut sigortasının karşılamadığı durumlar sayfası yol gösterir.
Kredi kapandığında ne yapmalı?
Kredi borcu bitip ipotek kaldırıldığında, konut sigortanızdaki dain-i mürtehin kaydının poliçeye eklenecek bir zeyilname (değişiklik belgesi) ile kaldırılmasını sigorta şirketinizden isteyebilirsiniz. Böylece olası bir hasarda tazminat doğrudan size ödenir. Bu aşama, bina bedelini ve teminatları yeniden gözden geçirmek için de iyi bir fırsattır; banka poliçesi kredi tutarına göre düzenlendiyse bedeli evin gerçek yeniden inşa maliyetine göre güncelleyin.
Sık sorulan sorular
Konut kredisi için hayat sigortası zorunlu mu?
Kanunen zorunlu değildir. Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne göre kredi bağlantılı hayat sigortası, yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla açık talebiniz olmadan yaptırılamaz ve banka sigortalı kredi sunuyorsa sigortasız bir teklif de sunmak zorundadır. Sigortalı ve sigortasız tekliflerin taksit ve toplam maliyetini karşılaştırın.
Konut kredisinde DASK zorunlu mu?
Evet. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu'na göre kapsamdaki konutlar için DASK zorunludur ve tapu müdürlükleri geçerli DASK poliçesi olmadan tescil işlemi yapamaz. SEDDK'ya göre DASK'ı yaptırmaz veya yenilemezseniz kredi kuruluşu primi sizden tahsil ederek poliçeyi yaptırır.
Bankanın yaptığı konut sigortasını başka şirketten yaptırabilir miyim?
Evet. İstediğiniz şirketten aldığınız, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu, dain-i mürtehini banka olan poliçe kredi koşulları değiştirilmeden kabul edilmek zorundadır. SEDDK'ya göre bu poliçeyi bankanınkinin başlangıcından itibaren bir ay içinde ibraz ederseniz eski poliçe baştan iptal edilir ve primler beş iş günü içinde kesintisiz iade edilir.
Kredi bağlantılı hayat sigortasından cayabilir miyim?
Evet. SEDDK bilgilendirmesine göre cayma hakkınızın size bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde cayabilirsiniz; bilgilendirme yapılmamışsa bu hak ilk primin ödenmesinden bir ay sonra sona erer. Caymanız hâlinde vefat durumunda kalan borcu mirasçılarınızın ödemesi gerekebilir.
Dain-i mürtehin ne demek?
Dain-i mürtehin, sigortalı mal üzerinde rehin hakkı bulunan alacaklıdır; konut kredisinde genellikle bankadır. Poliçeye dain-i mürtehin olarak yazılan banka, hasar tazminatı üzerinde öncelik hakkına sahip olur ve poliçenin iptali onun onayına bağlanabilir.
- Resmî Gazete 23.09.2022, sayı 31962 – Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliğinde Değişiklik
- SEDDK – Bireysel kredilerle bağlantılı sigortalar: Mal sigortaları
- SEDDK – Bireysel kredilerle bağlantılı sigortalar: Hayat sigortası
- SEDDK – Bireysel kredilerle bağlantılı sigortalar: Zorunlu deprem sigortası
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu (TSB mevzuat metni)
- DASK – Sıkça sorulan sorular
- e-Devlet – Özel Sigortalarım
- SEDDK – Sigorta hasarları e-Devlet'te (05.10.2026)