Eksper nedir, sigorta eksperi ne yapar?

Sigorta eksperi, bir hasarın nedenini, niteliğini ve tutarını tarafsız biçimde tespit edip rapora bağlayan, ruhsatlı ve Levhaya kayıtlı uzmandır. Konut sigortasında tazminatın ne kadar olacağını büyük ölçüde eksper raporu belirler; bu yüzden eksperin nasıl atandığını ve raporuna nasıl itiraz edeceğinizi bilmek, doğrudan cebinize yansır.

2026’da bu alanda önemli bir değişiklik oldu: 12 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği 1 Nisan 2026’da yürürlüğe girdi ve 2015 tarihli eski yönetmeliğin yerini aldı. Aşağıdaki bilgiler bu güncel düzenlemeye göre hazırlanmıştır.

Eksper nedir? Kısa tanım

Eksper, sigortacılıkta “hasar tespit uzmanı” demektir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 22’ye göre sigorta eksperliği gerçek veya tüzel kişilerce yapılabilir; eksper olmak için Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan (SEDDK) ruhsat almak ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) nezdindeki Levhaya kayıtlı olmak gerekir.

• Tarafsızlık zorunludur. Taraflardan biriyle tarafsızlığını şüpheye düşürecek ilişkisi olan eksper görevi kabul edemez; bu kurala aykırı raporlar geçersizdir (md. 22/13).
• Sigortacıdan bağımsızdır. Sigorta şirketlerinin, acentelerin ve brokerlerin ortakları, yöneticileri ve çalışanları eksperlik yapamaz (md. 22/14).
• Raporu delildir. Eksper raporları delil niteliğindedir (md. 22/17).
• Sır saklar. Eksper, işi dolayısıyla öğrendiği bilgileri ilgililerin izni olmadan açıklayamaz.

Sigorta eksperi ne yapar?

Konut sigortasında bir eksperin görevi, genel olarak üç soruya cevap vermektir: hasar neden oldu, poliçe kapsamında mı ve tutarı ne kadar? Bu soruların cevabı rapora yazılır.

1. Yerinde inceleme: Hasarlı yeri görür, fotoğraflar, ölçü alır; bazı dosyalarda uzaktan ekspertiz de yapılabilir.
2. Neden tespiti: Örneğin su hasarında kaçağın kaynağını, yangında çıkış noktasını belirlemeye çalışır.
3. Kapsam değerlendirmesi: Hasarın poliçedeki teminatla ilişkisini raporda gösterir.
4. Tutar hesabı: Onarım veya yenileme maliyetini (brüt hasar) hesaplar. Muafiyet, eksik sigorta, sovtaj gibi kesintiler bu brüt tutardan sonra uygulanır.
5. Rapor: Rapor, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin rapor sistemi üzerinden güvenli elektronik imzayla düzenlenir ve hak sahipliği ispatlanınca taraflara erişime açılır. SEDDK’nın 5 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre hasar dosyalarına ilişkin eksper raporlarına e-Devlet’teki “Özel Sigortalarım” sayfasından da ulaşılabilir; 3 iş günlük itiraz süresini kaçırmamak için raporu buradan da takip edebilirsiniz.

Yönetmeliğe göre rapor düzenlenirken eksperin işine hiçbir surette müdahale edilemez. Eksperin hangi hasarlarda kritik olduğunu görmek için su baskını ve tesisat hasarı ile elektrik ve kısa devre sayfalarına bakabilirsiniz.

Eksper nasıl atanır?

Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği md. 5’e göre eksper; sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerin talebi üzerine atanır. Süreç ihbarla başlar.

Adım	Kim yapar?	Kural
Hasar ihbarı	Sigortalı veya menfaat sahibi	İhbar sigorta şirketine yapılır (md. 4)
Dosyanın açılması	Sigorta şirketi	Dosya bilgisi en geç ihbarı izleyen ilk iş günü Merkeze iletilir, referans numarasıyla dosya açılır
Eksper kararı	Sigorta şirketi	Eksper atanıp atanmayacağı aynı süre içinde Merkeze bildirilir (md. 7, 12)
Eksper ataması	Şirket veya sigortalı	Dosyada atanmış eksper yoksa sigortalı her aşamada eksper atayabilir (md. 5/2)
İş kabulü	Eksper	Sistem üzerinden atanan eksper 6 saat içinde cevap vermezse işi kabul etmiş sayılır (md. 13)

Konut gibi motorlu araç dışındaki sigortalarda atama süreci ve kriterlerinin ayrıntılarını SEDDK belirler (md. 7). Yönetmeliğe göre sigorta şirketleri, poliçelerde sigortalının da eksper atayabileceği bilgisine yer vermek zorundadır; poliçenizdeki bu bölümü okumanızı öneririz.

Eksper ücretini kim öder?

• İlk eksper raporunun ücreti sigorta şirketi tarafından ödenir (md. 14/2).
• Ücret, taban ekspertiz ücret tarifesinden az olmamak üzere serbestçe belirlenir; tarife her yıl TÜFE oranında güncellenir.
• Ulaşım, konaklama gibi giderler ücrete eklenir.
• İtiraz üzerine atanan eksper ve hakem eksper ücretinde özel kural vardır (aşağıda).

Eksper raporunda neyi kontrol etmelisiniz?

Raporun size bildirildiği anda 3 iş günlük itiraz süresi işlemeye başlar. Bu kısa sürede aşağıdaki kontrol tablosu, itiraz edip etmeyeceğinize hızlı karar vermenize yardım eder.

Kontrol noktası	Ne arıyorsunuz?	Sorun varsa
Hasar nedeni	Raporda yazan neden sizin bildiğiniz olayla uyumlu mu?	Tesisatçı raporu, tutanak veya fotoğrafla itiraz edin
Hasar kalemleri	Zarar gören her bölüm ve eşya listede var mı?	Eksik kalemleri fotoğraflarla listeleyin
Birim fiyatlar	İşçilik ve malzeme fiyatları bölgenizdeki tekliflere yakın mı?	En az iki yazılı onarım teklifi alın
Kullanma payı	Poliçeniz yeni değer esaslıysa amortisman düşülmüş mü?	Poliçedeki değer esasını belirtin
Eksik sigorta tespiti	Sigorta değerinin nasıl hesaplandığı açık mı?	Yeniden yapım maliyetine ilişkin dayanak isteyin

Eksik sigorta ve bedel kavramlarını rayiç bedel nedir yazısında örnekle açıkladık. Yönetmeliğe göre ekspertiz ücretine esas brüt hasar tutarı, eksik sigorta ve muafiyet gibi kesintilerden önceki tutardır. Raporu okurken brüt hasarı ve sonradan uygulanan kesintileri ayrı ayrı bulmaya çalışın; anlamadığınız bir kesinti varsa şirketten yazılı açıklama isteyin.

İtiraz dilekçenizi kısa tutun: hangi tespite itiraz ettiğinizi, sizce doğru tutarı ve bunu destekleyen belgeleri madde madde yazın. Genel ifadeler yerine somut kalem ve fiyat farkları, itiraz eksperinin dosya üzerinden yapacağı incelemede daha çok işe yarar.

Eksper raporuna itiraz: 3 iş günü kuralı

Eksper tespitlerine katılmıyorsanız, yeni yönetmelik md. 8 size iki aşamalı bir itiraz yolu tanır. En önemli nokta süredir: itiraz, raporun sisteme girildiğine dair size yapılan bildirimden itibaren 3 iş günü içinde yapılmalıdır.

1. Raporu inceleyin. Tespit edilen tutarı kendi onarım teklifleriniz, faturalarınız ve fotoğraflarınızla karşılaştırın.
2. 3 iş günü içinde itiraz edin. İtiraz halinde Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) üzerinden sıralı usulle yeni bir eksper atanır.
3. İtiraz eksperinin raporunu bekleyin. Konut gibi motorlu araç dışındaki branşlarda itiraz eksperi, atamadan itibaren en geç 10 iş günü içinde dosya üzerinden inceleme yaparak raporunu hazırlar.
4. Gerekirse hakem eksper isteyin. İtiraz raporunun bildiriminden itibaren 3 iş günü içinde taraflardan biri isterse hakem eksper atanır. Hakem eksper, ilgili branşta en az 10 yıl fiilen eksperlik yapmış kişiler arasından seçilir.
5. Nihai rapor. Hakem eksperin raporu nihai rapor olarak kabul edilir.

İtiraz eksperi ücretini kim öder?

Sonuç	Ücreti ödeyen
Yeni rapor ile itiraz edilen rapor arasında fark yok	Atamayı talep eden taraf (taban tarifeye göre)
Yeni rapor önemli ölçüde farklı	Yeni rapor kendi aleyhine dönen taraf (taban tarifeye göre)

Bu kural, haklı bir itirazın masrafını size yüklemezken, dayanaksız itirazların maliyetini itiraz edene bırakır. İtiraz etmeden önce somut belge toplamanız bu yüzden önemlidir.

Bağımsız eksper atamak mümkün mü?

Evet. Halk arasında “bağımsız eksper” denilen uygulama, sigortalının kendi seçtiği eksperi atamasıdır. Yönetmeliğe göre dosyada henüz atanmış bir eksper yoksa, sigortalı, sigorta ettiren veya menfaat sahibi her aşamada eksper atayabilir; ancak dosyada zaten bir eksper varsa ikinci bir atama yapılamaz.

Unutmayın: her eksper, kim tarafından atanırsa atansın, kanunen tarafsız olmak zorundadır. Kendi atadığınız eksper sizin “avukatınız” değildir. SEDDK’nın 2026/7 sayılı Genelgesi, şirketin belgeler tamamlandıktan sonra 1 iş günü içinde atama yapmasını ve yapmazsa sigortalının da atama yapabilmesini öngörür; konut branşındaki uygulamayı şirketinize yazılı olarak teyit ettirmeniz yararlı olur.

Tutar uyuşmazlığında hakem-bilirkişi

Yangın Sigortası Genel Şartları B.4 ayrıca, zarar miktarında anlaşamayan tarafların hakem-bilirkişiye gitmeyi kararlaştırabileceğini düzenler. Bu yolda her taraf kendi hakem-bilirkişisinin ücretini, üçüncü hakem-bilirkişinin ücretini ise yarı yarıya öder.

DASK hasarlarında eksper

Zorunlu deprem sigortasında zararın nedeni, niteliği ve miktarı DASK’ın veya yetkili kıldığı kişilerin belirlemelerine göre tespit edilir. Büyük afetlerden sonra DASK basitleştirilmiş tespit yöntemleri uygulayabilir. Deprem sürecinin ayrıntıları DASK hasar başvurusu rehberinde.

Eksper ziyaretine hazırlık listesi

• Poliçe, dosya numarası ve ihbar tarihini hazır tutun.
• Hasarın ilk anına ait fotoğraf ve videoları tarih sırasıyla klasörleyin.
• Hasarlı parçaları (boru, kablo, kilit) saklayın.
• Hasarlı eşya listesini fatura veya fotoğraflarla destekleyin.
• Eksperin söylediklerini ve ziyaret tarihini not edin; rapor bildirimini takip edin.

Uyuşmazlık sürerse

Eksper raporundan sonra şirketin ödeme kararına itirazınız sürüyorsa, şirkete yazılı başvurup 15 iş günü bekleyin. Cevap gelmez veya talebiniz reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz. Tüm süreç konut sigortası hasar başvurusu rehberinde; teknik terimler için konut sigortası sözlüğüne bakabilirsiniz.

Eksper olmak isteyenler için kısa not

Eksperlik kursları, sınavları ve stajı her eksperlik dalı için ayrı yapılır (5684 sayılı Kanun md. 22/21). Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM) eksperlere yönelik eğitim ve 2026 yılı eksper yenileme eğitimleri düzenler. Güncel şartlar için SEDDK ve SEGEM’in resmî duyurularını takip edin.