Kiracılar için eşya sigortası: yaptırmalı mı, bedel nasıl belirlenir?
konutsigortasi.net, Yayın editörlüğüGüncelleme: 
Ev sahibinin sigortası ve DASK kiracının eşyalarını kapsamadığı için eşyası değerli her kiracıya eşya sigortası önerilir. Bedeli, eşyaları oda oda bugünkü yenileme fiyatıyla toplayarak belirleyin; düşük bedel hasarda orantılı ödemeye yol açar.
Evet, eşyalarının değeri birkaç aylık kirayı aşan her kiracı için eşya sigortası mantıklıdır, çünkü ev sahibinin sigortası ve DASK kiracının eşyalarını kapsamaz. Sigorta bedelini, eşyalarınızı oda oda listeleyip bugünkü yenileme fiyatlarıyla toplayarak belirlersiniz; düşük bedel seçerseniz hasarda eksik sigorta nedeniyle orantılı ödeme alırsınız.
Eşya sigortası, konut sigortasının taşınır eşyaları (mobilya, beyaz eşya, elektronik, giysi vb.) yangın, su, hırsızlık gibi poliçede yazan rizikolara karşı güvence altına alan bölümüdür. Bu yazıda, temsili fiyatlarla hazırlanmış bir oda oda envanter tablosuyla bedelin nasıl belirleneceğini adım adım gösteriyoruz.
Kiracı eşya sigortası yaptırmalı mı?
Karar vermek için şu soruları kendinize sorun. İki veya daha fazlasına “evet” diyorsanız eşya sigortası sizin için anlamlıdır.
- Eşyalarınızın tamamını yeniden almak birikiminizi aşar mı?
- Binada eski tesisat, üst katta su kaçağı geçmişi veya sık hırsızlık olayı var mı?
- Evde değerli elektronik (dizüstü bilgisayar, televizyon, oyun konsolu) var mı?
- Kiracı olarak binaya verebileceğiniz bir zarar (ör. ihmalden çıkan yangın) için güvence istiyor musunuz?
Son madde önemlidir: birçok konut paketinde eşya teminatının yanına kiracı mali sorumluluk teminatı da eklenebilir. Kimin hangi sigortayı yaptırdığını kiracı ve ev sahibi için konut sigortası sayfasında tablo hâlinde anlattık.
Eşya sigortası neleri kapsar?
Kapsam tamamen poliçeye bağlıdır; şirketten şirkete değişir. Yangın Sigortası Genel Şartları’na göre yangın, yıldırım ve infilakın doğrudan neden olduğu maddi zararlar ana teminattır; su, hırsızlık, cam kırılması, deprem gibi rizikolar genellikle ek teminatlarla eklenir.
| Risk | Eşya için durum | Ayrıntı |
|---|---|---|
| Yangın | Ana teminat | Konut yangın sigortası |
| Dahili su, tesisat | Genellikle pakette ek teminat | Su baskını kapsar mı |
| Hırsızlık | Ek teminat; değerli eşyada oran sınırları olabilir | Hırsızlık kapsar mı |
| Elektronik cihaz, kısa devre | Poliçeye göre ayrı teminat veya istisna | Elektrik ve kısa devre |
| Deprem | DASK kapsamaz; konut sigortasına deprem teminatı eklenmelidir | Ek deprem teminatı |
Bedel nasıl belirlenir? Oda oda envanter yöntemi
Sigorta bedeli, hasar anında eşyalarınızın değeri kadar olmalıdır. En pratik yöntem, her odadaki eşyayı bugün yenisini almanın maliyetiyle listelemektir.
- Her odayı sırayla dolaşın ve eşyaları fotoğraflayın.
- Her kalem için bugünkü yenileme fiyatını yazın (fatura, ilan veya mağaza fiyatı).
- Oda toplamlarını ve genel toplamı çıkarın.
- Elektronik, mücevher, sanat eserleri gibi özel kalemleri ayrıca işaretleyin.
- Yıl içinde alacağınız eşyalar ve fiyat artışı için makul bir pay ekleyin.
Bu liste yalnızca bedeli belirlemeye yaramaz; hasar anında genel şartların sizden istediği “zararın tahmini miktarını belirten yazılı bildirim” için de hazır bir dayanak olur. Fotoğraflı ve tarihli bir envanter, eksperin işini ve tazminatın hızını doğrudan etkiler.
Örnek envanter tablosu (fiyatlar temsilidir)
Aşağıdaki fiyatlar yalnızca yöntemi göstermek için kullanılmış temsili rakamlardır, gerçek piyasa fiyatı değildir. Kendi listenizi güncel fiyatlarla hazırlayın.
| Oda | Kalemler | Temsili yenileme değeri |
|---|---|---|
| Salon | Koltuk takımı 60.000 · televizyon 35.000 · halı 15.000 · sehpa ve TV ünitesi 20.000 | 130.000 TL |
| Mutfak | Buzdolabı 40.000 · bulaşık makinesi 25.000 · fırın ve ocak 20.000 · küçük ev aletleri 15.000 · tabak, tencere, cam 15.000 | 115.000 TL |
| Yatak odası | Yatak ve baza 30.000 · gardırop 35.000 · giysi ve ayakkabı 50.000 | 115.000 TL |
| Çalışma odası | Dizüstü bilgisayar 45.000 · masa ve sandalye 12.000 · kitaplık ve kitaplar 10.000 | 67.000 TL |
| Banyo ve diğer | Çamaşır makinesi 25.000 · süpürge 12.000 · perde ve aydınlatma 15.000 | 52.000 TL |
| Toplam | Ara toplam 479.000 TL + %10 fiyat artışı ve yeni alım payı | yaklaşık 530.000 TL |
Bu örnekte sigorta bedeli olarak yaklaşık 530.000 TL seçmek, hasar anında eksik sigortaya düşme riskini azaltır. Bedel arttıkça prim de artar; primin şirkete göre nasıl değiştiğini konut sigortası fiyatları yazısında ele aldık.
Değerli eşya ve elektronik için gizli sınır
Hırsızlık Sigortası Genel Şartları A.3, konutlarda bazı eşya gruplarının sigorta bedelinin, toplam sigorta bedelinin belirli bir oranını aşan kısmını, poliçede ayrıca belirtilip ek sözleşme yapılmadıkça teminat dışında bırakır:
| Eşya grubu | Toplam bedele oranla sınır |
|---|---|
| Sanat veya antika değeri olan tablo, koleksiyon, heykel, halı vb. | %5 |
| Altın, gümüş, mücevher, değerli taş | %5 |
| Bilgisayar, televizyon, müzik seti, fotoğraf makinesi vb. | %10 |
| Kürk ve ipek halı | %10 |
Örneğimizde televizyon ve bilgisayar toplamı 80.000 TL’dir. 530.000 TL’lik bedelin %10’u 53.000 TL olduğundan, ek sözleşme yoksa hırsızlıkta yaklaşık 27.000 TL’lik kısım güvence dışında kalabilir. Bu tür eşyaları poliçede ayrıca listeletmeyi ve ek sözleşme yapılıp yapılmadığını sorun; şirketinizin özel şartları bu sınırları değiştirmiş olabilir.
Eksik sigorta riski: hesaplanmış örnek
Eksik sigorta, poliçedeki bedelin eşyaların gerçek değerinden düşük olması demektir. TTK md. 1462 ve Yangın GŞ A.5’e göre kısmi hasarda sigortacı, aksine sözleşme yoksa sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadar öder.
| Kalem | Doğru bedel | Eksik bedel |
|---|---|---|
| Eşyaların gerçek değeri | 500.000 TL | 500.000 TL |
| Poliçedeki sigorta bedeli | 500.000 TL | 250.000 TL |
| Oran | %100 | %50 |
| Su hasarında tespit edilen zarar | 60.000 TL | 60.000 TL |
| Ödenecek tutar (muafiyet hariç) | 60.000 TL | 30.000 TL |
Yangın GŞ A.5, sigorta ettirenin rizikodan önce noter aracılığıyla bildirerek ve prim farkını ödeyerek bu oransal kuralı kaldırabileceğini de düzenler. Pratikte bunun yerine bedeli doğru belirlemek ve her yenilemede güncellemek daha kolaydır.
Yeni değer mi, rayiç bedel mi?
Yangın GŞ B.5’e göre tazminat aksi kararlaştırılmadıkça rayiç bedel üzerinden hesaplanır; bu durumda eskime ve yıpranma payı düşülür. Poliçe yeni değer (ikame bedeli) esasına göre yapılmışsa, poliçede yazan azami eskime oranı veya yaş aşılmadıkça eşyanın yenisinin maliyeti esas alınır.
- Rayiç bedel esası: 5 yıllık bir buzdolabı için ikinci el değerine yakın bir ödeme alırsınız.
- Yeni değer esası: Aynı buzdolabı için benzer yeni bir modelin fiyatı esas alınır; sınır aşılmamışsa kullanma payı düşülmez.
Kavramların ayrıntısı için rayiç bedel nedir yazısına bakabilirsiniz.
Poliçe almadan önce sorulacak 8 soru
Eşya sigortaları aynı adı taşısa da şirketlere göre çok farklı olabilir. Teklif alırken aşağıdaki soruların cevabını yazılı olarak isteyin:
- Tazminat yeni değer mi, rayiç bedel esasına göre mi hesaplanıyor?
- Hangi rizikolar ana teminat, hangileri ek teminat?
- Her teminat için muafiyet tutarı veya oranı nedir?
- Elektronik ve mücevher gibi değerli eşyalar için oran sınırı var mı, ayrıca listelenebiliyor mu?
- Kiracı mali sorumluluk teminatı var mı, limiti ne kadar?
- Deprem teminatı eşyaları kapsıyor mu, muafiyeti nedir?
- Ev arkadaşınıza veya aile bireylerinize ait eşyalar kapsamda mı?
- Poliçe süresi içinde eşya eklediğinizde bedeli nasıl artırabilirsiniz?
Özel durumlar
Ev arkadaşıyla yaşıyorsanız
Poliçede sigortalı olarak kimin yazdığı ve hangi eşyaların kime ait olduğu önemlidir. Hırsızlık Sigortası Genel Şartları A.3.6, sigortalıya, onunla birlikte oturanlara ve çalışanlarına ait olmayan malları ek sözleşme yapılmadıkça teminat dışında bırakır. Yani birlikte oturduğunuz kişinin eşyası bu teminatta kapsama girebilir; ancak diğer teminatlarda ve şirketinizin özel şartlarında durum farklı olabilir. Ortak yaşamda eşyaların sahipliğini poliçede netleştirin, emin olamıyorsanız herkesin kendi poliçesini yaptırmasını değerlendirin.
Taşınırken
Eşya sigortası poliçede yazan adres için geçerlidir. Taşındığınızda şirkete yeni adresi bildirmeden eşyaların yeni evde güvence altında olduğunu varsaymayın. Taşıma sırasındaki hasarlar ise genellikle nakliyat sigortasının konusudur.
Eşyalı evde oturuyorsanız
Ev sahibine ait mobilya ve beyaz eşyalar, ev sahibinin sigortasıyla korunur. Siz yalnızca kendi getirdiğiniz eşyaları envanterinize yazın; teslim tutanağında eşyaların sahipliğini belirtmek hasar anında tartışmayı önler.
Bedeli ne sıklıkla güncellemeli?
Eşya sigortası genellikle bir yıllıktır ve bedel poliçe başında belirlenir. Her yenilemede envanter tablonuzu açın: yeni aldığınız eşyaları ekleyin, elden çıkardıklarınızı silin ve fiyat değişimlerini yansıtın. Yıl içinde pahalı bir alım yaptıysanız (ör. yeni bir televizyon veya bilgisayar) yenilemeyi beklemeden şirketinize bedel artışını sorun. Bu küçük alışkanlık, eksik sigortanın en yaygın nedenini ortadan kaldırır.
Hasar anı için hazırlık
- Envanter tablonuzu ve fotoğrafları bulutta saklayın; hasarda ilk istenen şey eşya listesidir.
- Değerli eşyaların faturalarını ayrı bir klasörde tutun.
- Hırsızlıkta önce polis veya jandarmaya, sonra en geç 5 iş günü içinde sigortacıya bildirin.
- Su hasarında ıslanan eşyayı kurutun ama atmayın; eksper görmek isteyebilir.
Adım adım süreç için konut sigortası hasar başvurusu rehberine, poliçe karşılaştırırken bakılacaklar için en uygun konut sigortası seçimi yazısına göz atın.
Sık sorulan sorular
Ev sahibinin konut sigortası kiracının eşyasını öder mi?
Genellikle hayır. Ev sahibinin poliçesi bina ve varsa kendisine ait eşyaları kapsar. Kiracının eşyaları için kiracının kendi adına eşya teminatlı bir konut sigortası yaptırması gerekir. DASK ise hiçbir taşınır eşyayı kapsamaz.
Eşya sigortası bedeli nasıl hesaplanır?
En güvenilir yöntem, her odadaki eşyayı bugün yenisini almanın maliyetiyle listeleyip toplamaktır. Toplama yıl içindeki alımlar ve fiyat artışı için makul bir pay eklenir. Elektronik ve mücevher gibi değerli kalemler ayrıca işaretlenip poliçede belirtilmelidir.
Eşyalarımı düşük bedelle sigortalarsam ne olur?
Eksik sigorta olur. TTK md. 1462'ye göre kısmi hasarda şirket, aksine sözleşme yoksa sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadar öder. Örneğin 500.000 TL değerindeki eşya 250.000 TL'ye sigortalıysa, 60.000 TL'lik hasarda 30.000 TL ödenir.
Dizüstü bilgisayar ve televizyon hırsızlıkta tam ödenir mi?
Hırsızlık Sigortası Genel Şartları'na göre konutlarda bilgisayar, televizyon gibi cihazların toplam sigorta bedelinin 'unu aşan kısmı, poliçede ayrıca belirtilip ek sözleşme yapılmadıkça teminat dışındadır. Bu yüzden değerli elektronikleri poliçede ayrıca listeletmeniz önerilir.
Eşya sigortası depremi kapsar mı?
DASK eşyaları kapsamaz. Eşyalarınızın deprem hasarı için konut sigortanıza deprem teminatının eklenmiş olması gerekir. Bu teminatın muafiyet ve limitleri şirkete göre değişir; poliçenizin özel şartlarına bakın.