Mücevher, altın ve nakit konut sigortasında karşılanır mı?

Mücevher, altın ve nakit para konut sigortasında kendiliğinden kapsamda değildir; genel şartlar bunları ancak sigorta bedelleri poliçede ayrıca yazılırsa ek sözleşmeyle teminata alır. Beyan etseniz bile hırsızlıkta ek bir oran sınırı vardır ve bu sınırı aşan kısım ayrıca anlaşılmadıkça ödenmez.

Değerli eşya, konut sigortasında altın, gümüş, mücevher, değerli taş, nakit, kıymetli kâğıt ile sanat veya antika değeri olan eşya gibi küçük hacimli ama yüksek değerli kalemler demektir. Bu kalemler hem yangın hem hırsızlık genel şartlarında ayrı kurallara bağlıdır.

Hangi teminat karşılar?

Beyan şartı: iki genel şartta da aynı kural

• Yangında: Yangın Sigortası Genel Şartları nakit, hisse senedi, tahvil, kıymetli kâğıt ile her çeşit altın, gümüş, ziynet eşyası, mücevher, değerli taş ve inciyi kapsam dışı sayar; sigorta bedelleri poliçede ayrıca belirtilirse ek sözleşmeyle kapsama alınabilir (A.3.3).
• Hırsızlıkta: Hırsızlık Sigortası Genel Şartları aynı kalemler için aynı kuralı koyar (A.3.5). Sanat veya antika değeri olan tablo, koleksiyon ve halılar da ayrıca belirtilmelidir (A.3.1).

Pratikte bu, poliçenizde “değerli eşya”, “ziynet eşyası” veya “nakit para” başlıklı ayrı bir bedel görmüyorsanız bu kalemlerin güvencede olmadığı anlamına gelir. Bazı paketler bu başlıkları otomatik olarak belli bir limitle ekler; limit şirkete göre değişir.

Hırsızlıkta oran sınırı

Hırsızlık Genel Şartları konutlarda altın, gümüş, mücevher, değerli taş ve incinin sigorta bedelinin, toplam sigorta bedelinin %5’ini aşan kısmını ek sözleşme yoksa teminat dışı bırakır (A.3.7/b). Sanat ve antika eşya için de sınır %5’tir (A.3.7/a). Şirketler bu oranları özel şartlarla değiştirebilir; bazıları ziynet eşyası için farklı bir oran ya da kilitli yerde saklama şartı koyar.

Hesaplanmış örnek (temsili rakamlar)

Aşağıdaki rakamlar yalnızca kuralın işleyişini göstermek için seçilmiş temsili tutarlardır; gerçek poliçe veya piyasa değeri değildir.

Kalem	Temsili tutar
Poliçedeki toplam hırsızlık sigorta bedeli	600.000 TL
Poliçede ayrıca yazılan mücevher ve altın bedeli	45.000 TL
%5 sınırı (600.000 × 0,05)	30.000 TL
Ek sözleşme yoksa sınırı aşan, güvence dışı kalan kısım	15.000 TL

Bu örnekte bütün takılar çalınsa bile, ek sözleşme yapılmadıysa en fazla 30.000 TL’lik kısım değerlendirmeye girer; muafiyet ayrıca düşülür. Çözüm, değerli eşyayı listeleyip sınırı kaldıran ek sözleşmeyi yazılı olarak istemektir.

Değeri nasıl kanıtlarsınız?

Beyan ettiğiniz bedel, hasar anında değerin kanıtı yerine geçmez. Fatura, sertifika, kuyumcu değerleme belgesi, altının gramı ve ayarını gösteren kayıtlar ile fotoğraflar hazırlayın. Altın fiyatı yıl içinde değişir; poliçedeki bedel gerçek değerin altında kalırsa eksik sigorta nedeniyle tazminat orantılı ödenir (Hırsızlık GŞ A.6).

Ne zaman ödenmez?

• Beyan edilmemiş değerli eşya: Bedeli poliçede ayrıca yazılmayan altın, mücevher ve nakit kapsam dışıdır (Yangın GŞ A.3.3; Hırsızlık GŞ A.3.5).
• Ev 30 günden uzun boş kaldıysa: Bunu fırsat bilen hırsızlık ek sözleşme ister (A.4.1).
• Evde çalışanlar: Sigortalının hizmetindeki kişilerin yaptığı hırsızlık ek sözleşme ister (A.4.5).
• Birlikte yaşayanlar: Evde birlikte oturan kişilerin aldığı takı veya para kesin teminat dışıdır (A.5.4).
• Ev dışında: Hırsızlık teminatı poliçede belirlenen sigortalı yerdeki hırsızlığı kapsar (A.1). Sokakta çekilen kolye için kapkaç veya ev dışı teminat gerekir.
• Kaybolma: Zorla giriş veya sayılan diğer yollardan biri yoksa, kaybolan yüzük hırsızlık sayılmaz.
• Saklama şartına uymamak: Poliçeye kasa veya kilitli dolap şartı konduysa ve sigortacı bu şarta uyulmadığını ispat ederse tazminat reddedilebilir (A.3.7, son fıkra).

Senaryolarla: karşılanır mı?

Durum	Karşılanır mı?	Gerekçe
Kapı kırıldı, poliçede ayrıca yazılı takılar çalındı	Teminat varsa	Beyan şartı sağlanmış; %5 sınırı ve poliçe limiti uygulanır.
Kapı kırıldı, hiç beyan edilmemiş çeyrek altınlar çalındı	Hayır	Bedeli ayrıca yazılmayan altın kapsam dışıdır.
Çekmecedeki nakit para çalındı, poliçede nakit bedeli yok	Hayır	Nakit ancak bedeli poliçede belirtilirse kapsama girer.
Yangında beyan edilmiş mücevher kutusu yandı	Teminat varsa	Yangın GŞ A.3.3 ek sözleşmesiyle kapsama alınan değerli eşya yangında da korunur.
Evde çalışan yardımcı bilezik aldı	Teminat varsa	Hem değerli eşya beyanı hem çalışan hırsızlığı için ek sözleşme gerekir.
Yüzük lavabodan kaçtı, bulunamadı	Hayır	Kayıp, hırsızlık teminatının konusu değildir.

Hasar olursa ne yapmalı?

1. Dokunmayın ve polise haber verin: Hırsızlıkta durumu derhal yetkili makamlara bildirmek yükümlülüktür (Hırsızlık GŞ B.1.2). Tutanağın bir örneğini alın.
2. Çalınanları listeleyin: Her parçanın türü, gramı, ayarı ve taşının özelliklerini yazın.
3. Kanıtları toplayın: Fatura, sertifika, kuyumcu belgeleri ve takıyı üzerinizde gösteren fotoğrafları hazırlayın.
4. Beş iş günü içinde bildirin: Süre, olayı öğrendiğiniz tarihten başlar (B.1.1).
5. Kıymetli evrakı durdurun: Çek, senet veya kart çalındıysa ilgili yerlere hemen başvurun (B.1.2).
6. Bulunursa bildirin: Çalınan eşya sonradan bulunursa durumu derhal sigortacıya iletin.

Sürecin tamamı hasar başvurusu adım adım sayfasında; giriş şartlarının ayrıntısı hırsızlık sayfasında.

DASK ile ilişkisi

DASK mücevher, altın ve nakdi hiçbir koşulda kapsamaz. Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları her türlü taşınır malı ve eşyayı teminat dışı sayar (A.3.2). Depremde boşalan evde yaşanan hırsızlık da Hırsızlık Genel Şartları’na göre ek sözleşme yoksa kapsam dışıdır (A.4.4); bkz. deprem sonrası hırsızlık.

Ayrıntılar için DASK nedir sayfasına bakın. Kiracıysanız değerli eşyanız yalnızca kendi eşya sigortanızla korunabilir. Elektronik eşyadaki %10 sınırı için laptop ve telefon sayfasını, genel çerçeve için konut sigortası nedir sayfasını okuyabilirsiniz.