Tadilat sırasında oluşan hasarı konut sigortası öder mi?

Tadilat sırasında yangın veya su borusu patlaması gibi poliçede sayılı bir olay olursa konut sigortası bu hasarı teminatına göre karşılar; sigortacı ödedikten sonra kusurlu ustaya veya firmaya rücu eder. Ustanın işi kötü yapması, tadilatta kırılan camlar ve taşıyıcı sisteme verilen zarar ise sigortadan karşılanmaz.

Kısacası sigorta, tadilatı değil, tadilat sırasında gerçekleşen sigortalı olayı korur. Sigortalı olay, poliçenizde teminatı bulunan yangın, infilak, dahili su gibi bir rizikonun gerçekleşmesi demektir.

Hangi teminat karşılar?

Bina

• Yangın ve infilak: Kaynak, taşlama veya ısıtıcı kaynaklı yangın ana teminattır (Yangın GŞ A.1).
• Dahili su: Dahili Su Klozu, bina içindeki su borularının patlaması, kırılması ve sızmasının doğrudan zararını kapsar. Duvarın açılıp kapatılması masrafı da teminattadır. Matkapla delinen boru bu yüzden dahili sudan değerlendirilir; ayrıntılar su baskını ve tesisat hasarı sayfasında.
• Elektrik: Yangın çıkmadan kısa devreyle bozulan tesisat ve cihazlar yangın teminatına girmez (A.4.6); bkz. elektrik ve kısa devre.

Eşya

Tadilat yangınında yanan ya da patlayan borudan ıslanan eşya, eşya teminatından ödenir. Toz, boya sıçraması veya taşıma sırasında çizilen mobilya ise sigortalı bir olaydan doğmadığı için genellikle ustanın sorumluluğundadır.

Ustanın ve firmanın sorumluluğu

Tadilat işi hukuken bir eser sözleşmesidir (Türk Borçlar Kanunu m.470). Yüklenici, işi sadakat ve özenle, mesleğinin teknik kurallarına uygun yapmak zorundadır (m.471). Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille zarar veren de bu zararı gidermekle yükümlüdür (m.49). Firma, çalışanının iş sırasında verdiği zarardan da sorumludur (m.66).

Sigortacınız tazminatı ödediğinde hukuken sizin yerinize geçer ve ustaya rücu eder (TTK m.1472). Ustanın sorumluluk sigortası olsa bile Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları, işin kusurlu yapılmasından ve çalışılan binaya verilen zarardan doğan talepleri teminat dışında sayar (m.3/A-8). Poliçesinde bu konuda özel bir genişletme olup olmadığını sorun.

Ne zaman ödenmez?

• Kötü işçilik: Kabaran fayans, çatlayan alçı, yanlış döşenen tesisat sigortalı olay değildir; bu ayıp ustanın sorumluluğundadır.
• Tadilatta kırılan cam: Cam Kırılmasına Karşı Sigorta Genel Şartları, aksine sözleşme yoksa inşaat ve tadilat nedeniyle kırılan camları kapsam dışı sayar (m.2/b).
• Taşıyıcı sisteme müdahale: Kat maliki kendi bölümünde anayapıya zarar verecek değişiklik yapamaz (Kat Mülkiyeti Kanunu m.19). Kolon veya perde duvar kesilmesinin zararı kusurlu kişilerin sorumluluğundadır.
• Bildirilmeyen değişiklik: Sigortalı yerin hali sigortacının onayı olmadan değişirse sekiz gün içinde bildirilmelidir (Yangın GŞ C.3).
• Uzun süre boş ev: Ev 30 günden uzun süre aralıksız boş kalırsa, bundan yararlanılarak yapılan hırsızlık ek sözleşme olmadıkça kapsam dışıdır (Hırsızlık GŞ A.4.1). Bkz. boş ev.

Özetle, tadilatta sigortanın sorusu “ne oldu?” sorusudur. Yangın, infilak veya boru patlaması gibi sigortalı bir olay varsa poliçe devreye girer; olmayan bir olayda, yani kötü işçilikte, ustanın sözleşmeden ve kanundan doğan sorumluluğu öne çıkar.

Senaryolarla: karşılanır mı?

Durum	Karşılanır mı?	Gerekçe
Usta kaynak yaparken mutfakta yangın çıktı	Evet	Yangın ana teminattır; sigortacı ustaya rücu edebilir.
Matkap su borusunu deldi, parke ve alt kat ıslandı	Teminat varsa	Sizin hasarınız dahili su, alt katın hasarı komşuluk sorumluluğu teminatı ister.
Yeni döşenen fayanslar birkaç hafta sonra kabardı	Hayır	Kötü işçilik sigortalı olay değildir; usta sorumludur.
Tadilat sırasında pencere camı kırıldı	Genellikle hayır	Cam genel şartları, aksine sözleşme yoksa tadilat hasarını kapsamaz.
Salonu genişletmek için kolon kesildi, binada çatlaklar oluştu	Hayır	Taşıyıcı sisteme müdahale yasaktır; zarar kusurlu kişilerindir.
Tadilat için ev 40 gün boş kaldı, hırsızlık oldu	Teminat varsa	30 günü aşan boşluk için ek sözleşme gerekir.

Kontrol listesi: tadilattan önce

Tadilat başlamadan atacağınız birkaç adım, olası bir hasarda işinizi kolaylaştırır:

• Ustayla veya firmayla işin kapsamını, süresini ve bedelini gösteren yazılı bir sözleşme yapın.
• Firmanın sorumluluk sigortası olup olmadığını ve çalışılan binaya verilen zararı kapsayıp kapsamadığını yazılı olarak sorun.
• Kolon, kiriş ve perde duvara müdahale içeren bir iş varsa önce bir inşaat mühendisinden görüş alın.
• Ortak alanlara dokunan işlerde yönetimden ve gerekiyorsa kat maliklerinden izin alın.
• Kapsamlı bir tadilatı ve evin uzun süre boş kalacağını sigortacınıza önceden bildirin.
• Tadilat öncesi evin fotoğraflarını çekin; hasarın tadilattan mı kaynaklandığını göstermeye yardım eder.

Hasar olursa ne yapmalı?

1. İşi durdurun: Su, elektrik veya gaz vanasını kapatın; yangında 112’yi arayın.
2. Belgeleyin: Hasarın fotoğraflarını çekin; ustanın veya firmanın adını, iletişim bilgisini, sözleşmeyi ve faturaları saklayın.
3. Ustayı ibra etmeyin: Sigortacının rücu hakkını zedeleyecek biçimde ustayla anlaşırsanız sigortacıya karşı sorumlu olursunuz (TTK m.1472/2). Bir uzlaşma imzalamadan önce sigortacınıza danışın.
4. Beş iş günü içinde bildirin: Yangın Sigortası Genel Şartları bu süreyi öngörür (B.1.1).
5. Komşu ve yönetimi bilgilendirin: Hasar ortak alana veya komşu daireye uzandıysa yöneticiye yazılı bilgi verin.
6. Eksperi bekleyin: Delinen boruyu, yanan parçayı atmayın; eksper görmek isteyebilir.

Sürecin tamamı hasar başvurusu adım adım sayfasında.

DASK ile ilişkisi

Tadilatın DASK’a etkisi özellikle önemlidir. Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binaları sigorta kapsamı dışında sayar (A.2.5). Kolon kesmek gibi bir müdahale, depremde DASK tazminatını riske atabilir.

DASK ayrıca tadilat sırasında oluşan deprem dışı hasarları karşılamaz (A.3.5). Ayrıntılar için DASK nedir ve DASK ve konut sigortası farkı sayfalarına bakın. Benzer durumlar için cam kırılması, komşuya verilen zarar ve bina çatlakları sayfalarını, genel çerçeve için konut sigortası nedir sayfasını okuyabilirsiniz.